Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (USTAWA z dnia 20 lipca 2018 r. Poz. 1716)

Po dość skomplikowanym tytule postaram się przybliżyć owe zagadnienie prawne…

Otóż z dniem 01 stycznia 2019 roku prawo użytkowania wieczystego (ale tylko) gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów – z mocy samego prawa, czyli bez konieczności dokonywania jakichkolwiek działań z Naszej strony. Grunty zabudowane na cele mieszkaniowe zostały zdefiniowane jako nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, także wraz z budynkami gospodarczymi, garażami (…) umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

Podstawą ujawnienia Naszego „nowego” prawa własności gruntu w księdze wieczystej, jaki i roszczenia o opłatę, o którym to roszczeniu za chwilę, jest zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez właściwy organ. Właściwym organem w przypadku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta, w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego – wójt, zarząd powiatu lub województwa. Takie zaświadczenie właściwy organ wyda z urzędu nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia (przypomnijmy 01.01.2019 r.) albo na wniosek właściciela w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, i doręczy dotychczasowym użytkownikom wieczystym, a także przekaże do sądu właściwego do  prowadzenia księgi wieczystej.

W owym zaświadczeniu znajdziemy informację o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, tj. opłaty nowego właściciela gruntu na rzecz dotychczasowego właściciela z tytułu przekształcenia. Wysokość opłaty równa jest wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała w dniu przekształcenia. Opłatę wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku. Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. Co bardzo istotne – właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa).

W przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym przysługuje bonifikata od tej opłaty w wysokości:

• 60% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w roku, w którym nastąpiło przekształcenie;

• 50% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w drugim roku po przekształceniu;

• 40% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w trzecim roku po przekształceniu;

• 30% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w czwartym roku po przekształceniu;

• 20% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w piątym roku po przekształceniu;

• 10% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w szóstym roku po przekształceniu.

W przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego bonifikatę udziela się na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku.

Po wniesieniu wszystkich opłat albo opłaty jednorazowej właściwy organ wyda z urzędu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia opłat albo opłaty jednorazowej, (kolejne) zaświadczenie o wniesieniu opłat albo opłaty jednorazowej. Przedmiotowe zaświadczenie właściciel gruntu załącza do wniosku o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę. I tutaj dochodzimy do informacji, która wywołuje u mnie największą konsternację, a mianowicie – od wniosku o wykreślenie wpisu roszczenia o opłatę pobiera się opłatę stałą w wysokości aż 250, 00 złotych w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej i 75 złotych w pozostałych przypadkach (!!). Czyli niby bonifikata jest ale jak z niej skorzystamy to za wniosek o wykreślenie wpisu w księdze wieczystej zapłacimy prawie 4 razy więcej niż gdybyśmy wnosili opłatę przez 20 lat od dnia przekształcenia.

* * * Na przykładzie rocznej opłaty przekształceniowej mojej nieruchomości w wysokości 69,51 złotych. Prze 20 lat jej uiszczania zapłaciłabym 1.390,20 zł plus 75,00 zł tytułem wykreślenia wpisu, co łącznie daje kwotę 1.465,20 zł.

Gdybym chciała skorzystać z bonifikaty w szóstym roku po przekształceniu w wysokości 10 % zapłaciłabym 1.251,18 zł (10% z 1.390,20 zł = 139,02 zł  | 1.390,20 – 139,02 = 1.251,18) jednakże do tej kwoty musiałabym doliczyć aż 250,00 zł tytułem wykreślenia wpisu, więc łącznie wydatkowałabym kwotę 1.501,18 zł, tj. wyższą 35,95 zł (1.501,18 – 1.465,20 = 35,95 zł).

R. pr. Marta Dittmer